БӘ КЫРДӘ ВӘТӘНДУСТИ ОВАРДНОМӘ

Чымы азизон! Чәмә телевизијә мартә манги 20 ијән 22-дә быә бәрномон жијәдә бәмы раст омәј Zerdeşte kal («Канә Зардушт») номәдә, ыштәни кырдә вәтәндусти ғәзинә едаштә гыләј тәмшокори бәчымы унвон нывыштә овардномә. Чәј нывыштәјон мәрағин омәјн бәмы, есә бәвотем, шымәнән бәзнешон бочи. Иминәни, аз веј шом ки, чәмә кырдә дустон дијәә кардјдән бәчәмә бәрномон. Чымы һич шәкым ни ки, чәмә бәрмоном мәрағинин иглә бо толышон не, һәмән бо чәмә региони еғволиро нороһат быә, чәмә умуми кәдә әмнијәти бәрғәрор бе ијән чәј ҹозибәјн бе пијә ҹо хәлғон. Есән огардедәм чәмә мывзу сәпе. Чә хонәхо овардномә бошмә һанде фикәдә ним, пијәкәс әј пәјдо бәкарде Јутубәдә чәмә бәрномон жијәдә. Continue reading

Ганджабсар – любовь моя!

Дорогие мои братья и сестры! На днях я получила письмо от одной нашей соотечественницы из Баку. Женщина, видимо, моего поколения. Гневное письмо, я вам скажу… «Ильхама-ханум, – пишет она, – зачем вы вносите смуту в наш народ? Что вы заладили – Ганджабасар да Ганджабасар! Я вот – бакинка. Гянджа мне никогда не нравилась как город. Народ какой-то странный, упертый, консервативный – веет чем-то средневековым… Даже наши певцы, которых обожал весь Азербайджан, ездили туда с неохотой. Вот я помню, нашу великую певицу Зейнаб Ханларова в Гяндже забросали помидорами, а в Бюль-Бюль-оглы бросали старыми туфлями и ящиками. Да еще и посылали нелицеприятные реплики. Что ж вы за народ такой?!, – вопрошает автор письма, – гордитесь каким-то Имам-заде, а других за людей не считаете! Continue reading

Рангрисинә инғылоб бәбе Озорбојҹонәдә

Һар вахтон хәј быбу, чәмә хосә тәмшокорон! Ымруж аз гәп бәжем бошмә Озорбојҹони чәш кардә рангрисинә инғылоби һәхәдә. Ыштә сыхани сыфтәдә пијејдәме изоһ быкәм бошмә, бочи аз ијо “рангрисинә инғылоб” вотејдәм? Охо чәмә зынәјку, тосә есә кали ҹо довләтонәдә бы инғылобон һәммәј “рангинә инғылоб” быән. Мәсәлән, Гырҹистонәдә “сыәвыли инғылоб”, Украјнәдә “нонҹә инғылоб” ијән ҹо быә. Жәгобу, бәвәдә бочи бәс аз вотејдәм ки, рангрисинә инғылоб быәнине Озорбојҹонәдә? Иминәни, ым бәбе сосиал инғылоб, јәне Озорбојҹони мәхлоғ һәммәј ғыјом рост бәкарде бә есәтнә һукмәти вәјнә, бәпијеше пегордыны әј. Чумчыко мәхлоғ һәни бә хыртә рәсә дасти чы һукмәти. Дыминәни, Озорбојҹони һәмә хәлғон ғыјом рост бәкарден бә ым мәмләкәти ишғол кардә кырдон вәјнә. Бы мәноәдә, ым бәбе хәлғи инғылоб. Семинәни, чандә гылә тарыхән бә дәрһәл рәсә регион һесте Озорбојҹонәдә – Гәнҹә, Ширвон, Хәрәбоғ ијән ҹо регионон. Тәғрибән са сори дыләдә ки, бә мәјдон бешә Озорбојҹон номәдә гыләј песохтә довләт, чәј сәдә ныштәкәсон һичишон кардәни ки, ә регионон и быбун, мылки милләт бә әмәл бо бы мәмләкәтәдә. Әксинә, һар гылә һукмәти һар чијыш кардә ки, һәнијән нығыл быбу чы регионон арәдә быә дышменәти. Ком региони нымојәндә омәбу бә һакимијәт, әлбәһол гырдәш кардә бәштә сә ыштә һәмвәтәнон, ејни зәмонәдән зылмыш кардә бә мандә регионон хәлғон. Есә һакимијәтәдә ныштән нахчываныжон ијән ермәнистоныжон, һәмә вәзифонәдә ныштән чы дыглә регионо бешә кырдон, әве мандә регионон һәммәј бә гырдым-гырдымин ки, кејнә пебәфыскије чәвон лынг, әвонән дивон бәгәтен бәвон. Әве вотејдәм ки, ым һәмән “регионал инғылоб” бәбе, регионон инғылоб бәбе. Чоминәнишән ыме ки, ым инғылоб чы зәминон бынәјнә хәлғон – толышон, ләзгијон, аварон, парсон (татон) милли-озоди инғылоб бәбе.  Чы инғылоби ҹо мәмләкәтонәдә быә рангинә инғылобоно ән јолә фәрғыш әв бәбе ки, һәмон мәмләкәтонәдә (Гырҹистонәдә, Украјнәдә и.ҹ.) инғылоби нәтиҹә әв быә ки, һакимијәт дәгиш быә, гыләј һукмәт шә, ҹо гылә омә бәчәј вырә. Әмма Озорбојҹонәдә чы рангрисинә инғылоби нәтиҹәдә Озорбојҹон номәдә довләт икәрәмәдә ни бәбе дынјо хәритәо. Есән ды-се кәлимә бывотым бә һәхәдә ки, бочи мәһз есә гәп жәјдәм бошмә бы һәхәдә. Мәсәлә бымәдәј ки, бы незони Русијә Либерал Демократијә партијә сәрдор Владимир Жириновски вотәше ки, рангинә инғылоб быәнине Тыркијә ијән Озорбојҹонәдә. Бә нәзәр сәј лозиме ки, Жириновски ым сыханыш вотәни бәнә сијосәтмәдари ғәзинә, Русијә һукмәти номош вотәни, әј ымыш вотә бәнә гыләј мытәхәссиси ғәзинә. Јәне вотәше ыштә нәзәр. Әмма Озорбојҹонәдә јаһушон рост кардә, һәммәј бә до-дымжонин бә Русијә ки, һичмәсә, Москвә пијејдәше мәһв быкә Озорбојҹони. Ым чәјку хәбә дојдә ки, Озорбојҹони сијоси елитә ыштә дыләдә ғәбулыш кардә ки, Озорбојҹони охој-охоје. Чәвон нывыштәјон һандеәдә, бә одәми жыго омејдә ки, әвон һәммәј ныштән ҹәмәдононсә, зынејдән ки, ым довләт мәһв бәбе, әве бә чәшин ки, гыләј хәбә бешенҹән, рәјрә бывитын! Чәвон бә Жириновски вотәјон доә реаксијә ҹо ҹур парчин әбыни кардеј.  Ыврәшән мәлуме ки, иглә Жриновски вотејдәни ыми. Чәмә региони чандә гылә ҹо мытәхәссисон чандә соронин вотејдән ки, жыго бышо, выло бәбе Озорбојҹон. Интаси Озорбојҹони президент И. Әлијев ыштәни вәғын нојдәни, ыштәни жыго бардејдә ки, жыго бызын, һич виндејдәни шә просесон. Һар вырәдә јоләшәх-јоләшәхи бәјон кардејдә ки, һичмәсә һич гылә ишкил ни Озорбојҹонәдә, һәмә хәлғон бәнә быјә жијејдән ијо, иғтысодијотән ки лап чок овҹ кардејдә. Реал вәзјәт есә бој хәбә дојдә ки, есә нығылә боһрани дыләдәј Озорбојҹон, зиддијәтонән анә вејин ки, әнҹәх инғылоб бәзне һәлл карде әвони. Сыхани рости, бә Әлијеви нәвемони, вотә бәјонотон нәзәр сәғандеәдә, бәчымы јод омејдә гыләј һәдис: Ружи гыләј мерди зандәго гин бејдә. Әв даштәдә нәвејдә боштә зандәго. Һамсијә бешејдә бәчәј нав, вотејдә: – Зә, кәхәлизи балә, ышты зандәго гин быә, әмма ты ашиш-ашиши нәвејдәш ијо! Мерд вотејдә: -Иглә дә мандә, бәврәјән дијә быкәм, әјоән ныбо, бәвәдә бәвиндеш чымы вај-шивәни! Есә Илһам Әлијев мандә чә мерди вырәдә. Һәлә бәј жыго омејдә ки, дынјо һежо жыгоән бәше. Ымијән бывотым ки, һәмә тиранон жыго быән. Әвон тосә охонә ружи жыго зынәшоне ки, һички зуш нибәвышкије бәвон! Сәддам Һусејнән жыгобе, Ғәззафијән! Әмма ко-којку дәвардеәдә, һәни ди бејдә! Жәләвон и кәрән чәш окардејдә, ыштәни виндејдә мәхлоғи ләғы жијәдә! Әлијев жыго зынејдә чәј ләшғәр, полисон, кырдә террористон пебәрохнен әј. Интаси дынјо тәҹрубә нишо дојдә ки, бәдәбәдәдә чәвон һич гыләјни рәсе зынејдәни бә тирани һәрај! Озорбојҹонәдән жәгоән бәбе иншаллаһ! Чымы азизон! Чәмә бәрномә чарчивон имкон дојдәнин ки, ијо дырыст тәһлил быкәм ыштә пијо вотә тезисон һәммәј. Хыдованди, вәомә бәрномонәдә әвонијән бәкардем бошмә. Ыми бызнән ки, И. Әлијеви һукмәти ыштә дасто омә һар чијыш кардә ки, ни быбу зәмини димо ым довләт! Иншаллаһ, жәгоән бәбе! Сәломәт бымандән!

 

РӨВШӘН ҸАНИЈЕВИ ОНЛАР ГӘТЛӘ ЈЕТИРДИЛӘР!

Әзиз тамашачыларымыз! Бу ҝүн мән јенә дә планлашдырдығым мөвзудан кәнара чыхараг, тамам башга бир мөвзу һаггында сизинлә данышмалыјам. Вердијимиз анонсдан билдијиниз кими, буҝүнкү сөһбәтимиз августун 18-дә Истамбулда гәтлә јетирилмиш, Рөвшән Ләнкәрански ады илә мәшһур гануни оғру Рөвшән Ҹанијевин һаггында олаҹагдыр. Рөвшән Ҹанијев ким иди? О нә тәһәр инсан иди? Ахы постсовет мәканынын криминал империјасында она белә бир јер тутмаг неҹә нәсиб олмушду? Әминәм ки, һеч ким бу суаллара мүфәссәл ҹаваб вермәк игтидарында дејилдир. Гануни оғрулар, хүсусилә дә онларын мүәјјән шәраит дахилиндә, хүсусилә дә өз шәхси кејфијјәтләри һесабына мәшһурлашанлары чох һалларда гапалы адамлар олур. Онларын һәјаты, бир гајда олараг, чохлары үчүн зүлмәт гаранлыг кимидир. Continue reading

АХМӘХ ҺЕЖО ДЫШМЕНЕ!

Чымы азизә толышон!
«Ахмәх», «сәмә», «камсәр», «бемәхә», «беағыл», «корәфам», «ҹындо», «дивинә» ијән кали ҹо сыханон~ бә- мәјдон бешән` бәшәри сивилизасијә лап сыфтәнә мәрһәлонәдә. Бә -одәмон һе`жо- чочин- омә`~ инсони кали һәрәкәтон, әве, жыго номонышон ноә бәвон. Боән фик быдән!, чәмә зывонәдә чандә гылә Јолон мәсәлон һестин~ ахмәхон барәдә: “Ахмәхә- одәми- ҹәвоб` там жәје. Ахмәхә- сәј- ҹәфо` лынгон бәкәшен. Ахмәхә- сә`
ды кәрә баршије. Ахмәхи- дәбәбастен- бә- ағылманди- лынги. Ахмәхә- сыпә` бә Овшуми! дәбәрыве. Continue reading

БӘ ОЗОРБОҸОНИ ВАЈ БӘНЫШТЕМОН!

Чымы шинә-шәкә быјон ијән һовон!
Есә «лојиһә», бә толыши` «нахшә» сыхан` гырд дәбисәј. Һар- чуне-дијә- быкомон`, ым сыхани! мәседәмон: телевизијә нахшо~н, иншооти објектон нахшо~н, һәмон- објектон- дәрыжније нахшон` ијән ҹо. Мылхәс, чичи номи бы`гәто~ш`, нахшәје.
Әве, әмә бә- Озорбојҹон- номәдә- песохтә- довләти «нахшә»- вотеәдә`, һич чочин ны`во бәшмә. Тикәјән дырыст бывото~м`, сыхани рости`, «нахшә» сыхан` иминә ну`бәдә` һежо бы` довләти аиде!. Чумчыко, лап сыфтәо,
чы довләти сохте ыштән, ростијән, гыләј нахшә`бе. Јәне`, сыфтә` коғәзисә- кәшәшоне –чы- довләти- марзон`, чәјо` сохтышоне әв. Чә- нахшә- һәғиғи- сојбон` ве~ј нығылә мәғсәдонышон һестбе. Ым` ингилисон- де- османи- тыркон –иҹо- сохтә гыләј нахшәбе. Ымән чәјку хәбә дојдә ки~`, жыго- гыләј- довләти`- Ғафғази- хәритәдә- бә- мијон –беше- нахшә` бы- зәминонәдә- жијә- хәлғон- орзу` ныбе.
Чы нахшә- пештәдә` хариҹи довләтон! мандә`бин.
Интаси –ымән- һесте ки,
бы`- дынјо- димәдә -һар чиј, һар гылә нахшә` бедәше- сыфтә- ијән охој. Әбәди һичи ни бы` дынјо`әдә! Continue reading

ГУРӘЛАРЗӘ

Чымы хосә бывон ијән һовон!
Иншаллаһ, маштә- Ружә- Иде! Сыфтә пиједәме` чәшрушни- быдәм- бәчәмә- хәлғи: Мобарәк- быбу! шымә ружә Ид, чәмә хосә хәлғ!
Есән` бы азизә ружонәдә`, аз гәп бәжем бошмә ғәби әзоби һәхәдә. Чәмә толышон быми вотедән` ГУРӘЛАРЗӘ. Чок-чоки фик бы`дошон, бәшмә- јод боме –ки՜, мардә дәканде бәпештә` сардынә ов пешандедән бәчәј ғәби.
Ым` мардәкәси- ғәби- әзоби՝ тикәј –сывык- карде –горәнә- бедә.
Росте!, мысылмон՝ һаруж- бәпе- бы –мәсәләон- һәхәдә -фикир быкә. Интаси` бы- азизә- ружәдә` бо- һар –кәси` ымон һәнијән веј воҹибин! Continue reading

ВӘЈӘ – ТОЛЫШИ ОВҸИ ГЫЛӘЈ ВОСИТӘЈЕ

Чымы азизә бывон ијән һовон!
Ымруж аз бошмә гәп бәжем вәјә һәхәдә, чәмә хәлғи мәросими- тәсисотон`, чәј хосә адәтон гыләјни һәхәдә. Чымы` бошмә хыјзони`, чәј ғојмәти`, бә толыши бә шу ше, јаанки толышә –кинә- сәј- һәхәдә- гәп –жәј` фикым ни. Аз- әвотним- бәшмә -ки`, кәдә` толыши гәп жәј лозиме, әғылонән толышә руфәдә тәрбијә карде гәрәке.
Ымон һәммәј мәлумә һәғиғәтонин, һәмән`
чәвон- һәхәдә` чандә- кәрә- гәпымон –жә! дәвардә бәрномонәдә. Ијо` ымони –мызокирә- карде` зијодә које, чумчыко ымон һәммәј аксиомән.
Сыхани рости бәвотым бәшмә!,դադար бәмы –хош- омејдәнин есә- дәбисә- быә- ешаешинә- вәјон; одәмон ки ыштә әғылон хыртәо бырнедән՝, ғарз-ғулә кардедән ки, “боһојнә” вәјә быкән! Һәмән՝, есәтнә- вәјон- вејнијәдә՝ бәчәмә хәлғи адәт-әнәнә, бәчәј менталитети, бәчәмә имони зиддә` анә~ чијон һестин ки, мәвужи`, шымәнон- вејнијән- зәһләшон` шедә- чәвонку. Continue reading

Худаһафиз Озобижон!

Хосә бывон ијән һовон! Бы навони ыштә ермәнијә һәмкоронәдә гыләјним винде Москвадә, әв жыгобызын де ҹури норозијәти карде һоли вотыше: Бәмы диәкә ым тыркә-озорон әмәнышон гырд виро бекардә, егынијән шымә –толышон кутисә: һар вырәдә толышон бәчәвон һан дәшедән, бә ком вырә бәшеш-һежо толышонку бә гәпин. Толышон сәростәдә бә Хәрәбоғи каши семинә тон пегардән. Шымә виндәсәдо бы навони бы барәдәш вотәшбе. Аз жыго бәсә дәшедәм –дамәдә вотыше әј- Русијаку ым жыго чидә, манде Озобижонәдә чокнәје зындәним» Ым чоке ки, – аз огардим вотымеј бәј- шымә мағыл камиши ашишәти виндон, че әнәндә бәмә шивәни ијән бәшмә быә до- домжонику.. Continue reading

Толышә хәлғи ләшкәрәвонәти потенсиал.

Чымы хосә бывон ијән һовон! Аз чокнәј беј и кәрә де гылә ҹәрә хәремшуноси че ҹо- ҹо хәлғон әлеһдә хосијәтику гәпымон жәј. Әвән бәрмаләј ки, һар етнос ыштә мижи ризоныш һесте, ыштә хосијәти, ыштә спесефикә потенсиалоныш һесте. Һәмән чәвондә һар гыләјни иглә хосијәтику дијәрој. Чонәј биним Хыдо одәмон дыләдә бә ки чокә зынәј, ҹо гылә хонәхош жыго чијкуш мәһрум кардә. -Жыго гылә бәјәнды мандә вотәј һесте ки, филәғәт ым ја ҹо гылә милләт , ја гылә хәлғ- мусигипәрәсте ја жыго ҹо чијон. Әјән бывотом хәлғон ҹо- ҹо мижи барәдә немесон философ Гердери вејыш вотә.- Баһандәнән- әј ве хәлғон барәдәш нывыштә. Аз бы барәдә ве вахтон һежо фамәм, чәмә хәлғи хосијәти , мижи барәдә чич воте бәбе. Толышон ком фајәшон һесте, че чичику мәһрумин? Continue reading