БӘ ОЗОРБОҸОНИ ВАЈ БӘНЫШТЕМОН!

Чымы шинә-шәкә быјон ијән һовон!
Есә «лојиһә», бә толыши` «нахшә» сыхан` гырд дәбисәј. Һар- чуне-дијә- быкомон`, ым сыхани! мәседәмон: телевизијә нахшо~н, иншооти објектон нахшо~н, һәмон- објектон- дәрыжније нахшон` ијән ҹо. Мылхәс, чичи номи бы`гәто~ш`, нахшәје.
Әве, әмә бә- Озорбојҹон- номәдә- песохтә- довләти «нахшә»- вотеәдә`, һич чочин ны`во бәшмә. Тикәјән дырыст бывото~м`, сыхани рости`, «нахшә» сыхан` иминә ну`бәдә` һежо бы` довләти аиде!. Чумчыко, лап сыфтәо,
чы довләти сохте ыштән, ростијән, гыләј нахшә`бе. Јәне`, сыфтә` коғәзисә- кәшәшоне –чы- довләти- марзон`, чәјо` сохтышоне әв. Чә- нахшә- һәғиғи- сојбон` ве~ј нығылә мәғсәдонышон һестбе. Ым` ингилисон- де- османи- тыркон –иҹо- сохтә гыләј нахшәбе. Ымән чәјку хәбә дојдә ки~`, жыго- гыләј- довләти`- Ғафғази- хәритәдә- бә- мијон –беше- нахшә` бы- зәминонәдә- жијә- хәлғон- орзу` ныбе.
Чы нахшә- пештәдә` хариҹи довләтон! мандә`бин.
Интаси –ымән- һесте ки,
бы`- дынјо- димәдә -һар чиј, һар гылә нахшә` бедәше- сыфтә- ијән охој. Әбәди һичи ни бы` дынјо`әдә!
Де ҹо сыхани бывотомо~н, һарчи ружи бә мијон бешедә`, ружијән` емардедә. Ым- нахшә- ки вотедәм- бәшмә~`, әвон лап кыртәжи бедән. Чумчыко чәвон рәғ-ришәшон` бедәни. Дынјоәдә геосијоси вәзјәт дәгиш бенҹән`, региони тожә хәритә кәше лозим омедә~, бәвәдә `һәмон- нахшә` гин- бедә -шедә.
Озорбојҹони- республикә сохте`әдә мәғсәд` вәомәдә һәнијән- гыләј- јолә –тыркә- довләти!- сохте нәзәрәдә гәтедәбе.
Ым -довләт` ја унита~р` јаанки конфедерасијә быәнинбе.
Чәј- зәминонән` Гәдә Асијәкуш- гәтә`, тосә Чини! дыроз- быәнинбин. Нәзәрәдә- гәтәшонбе- ки`, Ирони кобәсонә зәминонән` умуж бәкан бы довләти, чәјоән` Зәнгәзури! бәгәтен` демијән` гыләј јолә довләт бәсохтен.
Дәвардә- соронәдә` һәмон –ә- хариҹи- довләтон` чандә- кәрә- даст-почә- бин ки~`, ыштә- нахшә` -бә- сә быроснын. Әмма ым бәвон нәсиб ныбе. Чумчыко` дынјо –ғәдимә- тарыхи` веј- вахте- сыбутыш- кардә` ки, хәлғон- бә -иҹо –гырдә- кардеро`, чәвон иглә зывонәдә гәп жәј` вәс кардедәни.
Әј- һәлә- вотедәним- ки~, чә- хәлғон- һар гыләјни` ыштә мәдәни-тарыхи ирсыш! һесте. Сывој ымијән` чә хәлғон- жијә- јол-јолә- довләтон -выло карде` һәләбәсә –ко- ни.
Тырки чәш сијоје ки?,
бәчәј хото анә довләти выло быкән? Жыго бедәни!
Әве`, чандә- сорон- бәпештә- мәлум- бе- ки, «Озорбојҹон» номәдә -нахшә` зәвәријон кардедә. Јәне, чәј остор` димисә` боһо бә сә омедә. Чумчыко` есәтнә- вахтәдә`
ым- песохтә- довләт` гыләј колә амбу бә`,- мандә- чәмә- региони- хыртәдә, имкон дојдән~и к~и, ијо жијә хәлғон` бахтәвәр-бахтәвәри жимон быкән. Ыштәнән! ым- ко –чан~ә- рә быбо`, анән` дынјо рәјрә роһат нәфәс бәсте. Озорбојҹон- номәдә- ым- вәһм` ружбәруж һәнијән абадә кардедә. Тикәјән жыго бышо`, бәвәдә бәпе чәмә Ғафғази регионәдә ҹәрроһи әмәлијот быбән ки, ым пандоми быбырнын. Чумчыко` бы зәминонәдә жијә хәлғон`, чы зәмини һәғиғи сојбон` һәни бы зылми тов варде` фикәдә нин!

Сывој ымијән, чымы азизон, тарыхи՝ ыштә ғануноныш һесте. Ком довләт папе ныбо бә ғанунон, рә-ди чәј әзоби бәкәше. Дынјо јолә довләтонән чок сәрәседән ки, чы довләти охој рәсә, и руж` бајғуш` бәзузе! чәј јурдисә!
Чәмә хосә хәлғ! Чандә соронин ки, әмә бы һәхәдә нывыштедәмон. Чандә кәсон һестин ки~, танә жәјдән бәмә ки, һичмәсә, ым чәмә орзује, һәғиғәт` жыго ни! Кали одәмон бәмә вотедән ки, бы јоли- довләти- выло- бе` ғејри-мымкуне!
Мәсәлә- бымәдәј- ки~`, жәго –сыханон- вотәкәсон` дынјо –овҹи- ғанунонку` бехәбән.
Чәмә- бәшмә- вотәјон` чәмә фантазијә ни. Һәлбәттә, әмә толышимон!, пиједәмоне ки`, ым довләт ни быбу, чәјоән` чәмә хәлғ` озод быбу. Интаси орзу, пијәј ҹо чије, тарыхи -ғанунон гырд ҹо чин!
Әмә елмику гәп жәјдәмон, ки- сәрәседәбу`, һәнијән нез- бынышты- бәчәмә- екрани!
Әве, ымруж и- кәрән- сәнибәтон- вотедәм- бәшмә: Камишијән сәбр быкән`, шојд бәбешон! бә Озорбојҹони выло бе! Чы- довләти- вырәдә` камику`
сеглә тожә довләт бә мијон бебәше: Толышыстони Республикә`, Ғафғази Албанијә Республикә` ијән Боку республикә. Чәмә республикә ном мәлуме. Әмма` чә дыглә тожә довләти номон ҹоән! бәзнен бе. Әмма` мәсәлә молјәт номәдә ни, бымәдәј ки`, Озорбојҹон ыштән выло бәбе~`, ча~ндә гылә бынәјнә хәлғон озод бәбен!

Есән боән нәзәр сәғандәмон бә кали фактон`, бунәмон` чокнә? бәше һәмон просес, бајғушон чокнә бәзузен Озорбојҹони јурдисә?!

Озорбојҹони ыштә сәбәсожәти- елон –кардә- ружику` висты пенҹ сор дәвардә. Бәвәдә` ым довләтышон елон карде`
и һәзо нәвса һәждәминә сорику` тосә` и һәзо нәвса вистминә сори, ҹәми` висты се манг!- мывҹуд- бә- Озорбојҹони- демократик- республикә- ворис. Һәм бәвәдә`, һәмән висты пенҹ сор бәнав` жыго гыләј довләти бә мијон беше` де мәхлоғи ыштә орзу бәныбе. Бәвәдә` чари- Русијә- выло- бе`, ә- довләт- беше- бә- мәјдон`, бы- сәфән` Сәвети һукмәт выло бе`, ым довләтышон сохте. Әве~, ым дыглә довләт дыјнәнән` жыбызын осмоно егынин-
бо –дастәј- одәми, әвонән фырсәтышон- бә фот ныдој`, елон кардышоне боштә довләт. Бы- зәминонәдә- жијә- хәлғон- һытә~бәјн, һич ыштә
һа`нәдән нәвиндин ки~, ружон ружони` жыго гыләј довләти тәркибәдә бәбен.

И һәзо нәвса һәждәминә- сори -мајә мангәдә` гырҹијон ијән ермәнијон бешин Зағафғазијә Сејмо`, елонышон карде ыштә довләт. Чә Сејми мысылмонә депутатон` мандин- бәнә- јәтимә- әғыли, нызнәшоне коврәј
хоки екән бәштә сә!
Охо тарыхәдә` гырҹијон ијән ермәнијон` ыштә довләтышон бә. Әмма` чы јәтимон һич вахти довләтышон бәнихо! Әве әвон мандин авәрә-сәргәрдон ки, чич быкән?

Сыбут? лозиме бәшмә~? Вотедәм бәшмә:
Сејми иҹлосәдә мысылмонә депутатон дыләдә ән сининә одәм – Әғәмолов номәдә гыләј пијәмерд беше бә трибунә`, зо-зо
бәмәј ки,
«әмә есә чич быкәмон? Әмә пештыпурбимон ки, де гырҹијон ијән ермәнијон иҹо гыләј довләт бәсохтемон. Бәс есә чич быкәмон?».

Чәмә хосә толышон! Чок-чоки гуш быдән бәчымы вотәјон. Бәвәдә` бә гырҹи` гырҹи вотедәбин, бә ермәни вотедәбин ермәни. Чы бәдбәхто~н һич милләти номән! мәлум ныбе. Бәвон…. вотедәбин… «мысылмонә депутатон».
Һежо` бә` вахти` хариҹәдә- жијә- һәмон- ә- ғудрәтинә- ғыввон- мәслоһатышон- зынәј- бәвон- ки`, ыштә довләти! елон быкән. Әвон` елонышон карде. Интаси чәј номышон ној «Шәрғи Зағафғазијә мысылмонә республикә». Ә хариҹи ғыввон` бәвон вотышоне ки,`- “ зә, ыштә- ағыли- бәштә- сә- гырдә- быкән!, бы номәдән довләт бәбе~?- Конҹо бино бедә Шәрғи Зағафғазијә, конҹо әв сә бедә?”

Чич шымә сәј быдожным, хә~јли но-пегәт –карде- бәпештә` номышон- ној- бәј` «Озорбојҹони демократик республикә».

Шымә чок зынедәшон ки, «Озорбојҹон», тарыхән вотедән` бә- Ирони- Кобәсони- вилојәтон. Бәс, бочи? чә вилојәти номышон ној быми? Чумчыко` вәомәдә` ечын- жыгобе- ки`, Ирони- һәмон- вилојәтијә~н! умуж- бәкан-
бы- тожә- довләти!

Мајә манги висты һәштәдә`
шәш- гылә- депутати` довләтышон елон карде Тифлисәдә. Жыго гыләј мығојисә быбәмон: жыго бызын`, мәсәлән, дастәј толыш гырдә бәбе Москвә мијонәдә, елон бәка боштә тожә довләт!. Жыгоән рысвојәти бәбе? Чәмә хосә хәлғ!
Әмә ыштә абру чәш кардедәмон, бә жәго авантурә һич вахти нибәшемон! Әмма` ә шәхсон` нә абрушон
ныбе`, нә` һәјо! Нимә- сори- бәпештә` де- Османи- тыркон- ләшғәрон- комәги` ә шәхсон омәјн рәсәјн
бә Боку.
Бочи шәш манги бәпештә? Чумчыко` ҹәмати пиједәшныбе әвон! Һар вырәдә`
мәхлоғ ҹанг кардедәбе дејәвон.
Мылхәс, омәјн бешин бә Боку, әмма` ијо` вејән нызнәјн манде. И һәзо нәвса вистминә сори апрели висты һәштәдә` Јонзәминә Сыә Орду` омәј`, гәтыше Боку.
dadar Ијоән фик быдән бә гыләј ваҹибә мәсәлә: И кәсијән гулләш нығанде бә Сыә Орду! Жыгонә, ым зәминон ижән огардин бә уруси довләти тәрки~б, јәне, бәштә навконә сојби!
Бы вырәдә быбахшән мыни: Мусавати һукмәти! иглә гулләш ғанде. Зынедәшон бәки? Бә урусон не~! Әвон Ланконәдә –шәһидышон- карде` чәмә ликыжә Балә Мәммәд!. Хыдо ләнәт быкә бәвон!
Сәвети һукмәти` Озорбојҹон номәдә довләтыш сохте. Әмма и һәзо нәвса нәве иминә сори- Сәвети -һукмәт –выло- бе- бәпештә`, Озорбојҹони довләти` сәбәсожәтижон! елон карде. Интаси Боку вотыше ки`, ым тожә довләт` чә Мусавати довләти ворисе. Демијән бә дынјо сыбутышон карде ки`, һафто сор жијә Озорбојҹони Сәвети республикә` бымон` һич аидијотыш быәни! Јәне, ым һафто сорә~н` дәдә хәјәдә ше!
Ым шәјтонә довләт- бә -мијон –бешә- ружику` ҹангыш елон карде һәм бәштә һамсијон, һәмән бы зәминон әсыл сојбон! – бә толышон, ләзгијон, аварон, татон ијән ҹо хәлғон! Јәне` гыләј- бәдә- пандом бе!- чәмә- региони- андомәдә! Чәј- бујәвулә` певыло бе` бә региони!
Чы –Әлијевон- тәблиғоткорон` шәв-руж дәмандин бә дынјо ҹар кәше ки~, әмә бәпе Кәркукику` тосә- Чини- жијә- ҹәми- тыркон` гырдә быкәмон бә иврә, «Турани» довләти бысохтәмон. Бокушон елон карде` чы- дынјо- тыркон- мәрәнго` ијән чәвон пешт!
Интаси, һа чымы азизә билон ијән һовон! Шымә ки зынедәшон!, ымон һәммәј гәпи сәвијјәдән.
Ә тырко~н`- чајхонә- пәһливонин. Шәв-руж бәныштен чајхононәдә, бә дынјо мәјдон баһанден! Әмма` һынәшон- нибәрәсе -ки`, бәнә –мерди- бешун –бә- мәјдон`, ҹанг быкән! Ҹанги мәјдонәдә
иглә бо вите чокин! Һежо` бә -тарифин ки`, чәмә јолә ләшғәрымон һесте! Әмма` әв чы~ ләшғәре ки, де- гыләј- гәдә –Хәрәбоғи- ләшғәри ҹанг зынедәни карде?!
Есә ым довләт` сәкәротәдәј, ҹонкәнышәдәј. Чәј` охој-охоје. Һежо ә гәпонән` чә- ҹонкәныши- әломәтин! Чумчыко` ағылыш –сәдә- быә -одәм` жәго ҹыр-ҹәфәнгә гәпон нибәже! Фик быдән`, чич? вотедән әвон. Мәсәлән, вотедән ки, мәвотбән, Мински групи~ тожә планыш һесте, ымру-маштә Хәрәбоғи пенҹ гылә рәјони бәдон бә Озорбојҹони. Интаси чә фәғырон сәнәдон пегәтә~н, дијәкән!, охо бәвонәдә жәго сыхан ни!- Вијанәдә ијән Санкт-Петербурғәдә президентон молағат бе.
Чәј сәнәдонәдә` рәјонон- огордыније- һәхәдә- һич- иглә –сыханән- ни! Әмма` ым песохтә- довләти- һукмәт` ыштә хәлғи бә даст дәнојдә ки, тикәјән сәбр быкән`, рәјонон бомен.
Ај омәј һа!
Ә чиј ки шә`, әв һәни онибәгарде, һа чымы хосә толышона!. Президентон молағатонәдә` нәзәрәдә гәтә быә ки`, ҹәбһә марзәдә быә мәрәшулон тәһғиғ быкән, бә -ҹәбһә –ријә- нәзорәт- кардәкәсон` тикәјән` веј быкән. Бәгәм быми рәјон огордыније вотедән? Кәжәлә –пор! дәжәнедән бә мәхлоғи сәј!
Ијо омәјмон рәсәјмон бә Тыркијә президент Әрдоғани бә Русијә Президент Владимир Путини нывыштә узрхаһи мәктуби~. Бы һәхәдә веј бәбе гәп жәј. Чәмә боәј вахтымон ни. Әве иглә чиј бывотым: Чә мәктуби- иглә –мәношән- ыме ки`, Тыркијә` һәни пешт әзы`ни бе бо Озорбојҹони`, һәмән бо ҹо тыркон. Тыркијә ыштән выло бедә. Жыгошә Әрдоғани дард-сәр әв бәбе ки~`, ыштә довләти чокнә перохны! Мәвужи, Озорбојҹонәдә кали кәсонән ыми дәрәседән. Әве, ә мәктуби хәбә бешә ружику` Илһам Әлијев ијән чәј незә одәмон` бәштә јас ныштән! Әвон дәрәседән ки~`, һәм чәвон ыштәни`, һәмән Озорбојҹони` охој омә рәсә~! Тосә есә иглә Тыркијә чәвон гәрдәни кәшедәбе`, есә әвән бәштә шинә ҹони охлиҹ гынијә!

Әве, чәмә хосә толышон! Иншаллаһ, ым довләт ни бәбе. Әмма чыми бә һич гылә ҹо хәлғи зәрәрыш нибәбе! Әксинә!, һәм чәмә хәлғ`, һәмән чандә гылә ҹо хәлғон` озод бәбен тыркон зылмику, ыштә сәбәсожә довләти бәсохтен! Әмә` бәрәсемон!- бәштә орзу, бәсохтемон озодә Толышстони!. Ыми аз бәшмә вотедәм, шымә Лејла Додо! Бовә быкән бәмы!
Интаси чәмә Толышстон` нахшә нибәбе. Чумчыко чәмә хәлғ` ча~ндә соронин` бә- ҹанге- ыштә- сәбәсожә- довләти роәдә! Чымисә чок һәни чич?- бәбе.
Бәшмә һәммәј ә ружи винде орзу кардедәм, чәмә хосә толышон!
Быжијы Толышстони Республикә!
Быжијы чәмә хәлғ!
Быжијы Толышстони Милли телевизијә!